ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားလူထုအက်ဳိးျပဳအဖြဲ႔အစည္းအတြက္ ဥပေဒသင္တန္းေပးျခင္း

ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားလူထုအက်ဳိးျပဳအဖြဲ႔အစည္းအတြက္ ဥပေဒသင္တန္းေပးျခင္း

2556 ခုႏွစ္၊ 7-8 ရက္ေန႔က ကရဘီခရုိင္တြင္ ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအတြက္ ဥပေဒသင္တန္းတစ္ရပ္ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ၊ အဆိုပါသင္တန္းမွ ထုိင္းႏုိင္ငံဥပေဒအေၾကာင္းအရာမ်ားကို သင္တန္းတက္ေရာက္သူမ်ားနားလည္ေစၿပီး၊ မိမိအတြက္ႏွင့္ အမ်ားအတြက္လည္းအက်ဳိးျပဳႏုိင္ရန္ျဖစ္သည္။ သင္တန္းဆရာမွ သင္တန္းသူ၊သားမ်ားနားလည္ေစရန္ ဥပေဒႏွင့္ ပတ္ သက္ေသာအေၾကာင္းအရာတို႔ကို လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကိုဥပမာေပး၍ 4 ပိုင္းခြဲခ်ျပခဲ့ပါသည္။

 

1။ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးအေၾကာင္းကိုနားလည္ေစရန္

  1. တန္းတူညီမွ်မႈရွိေသာ ပညာေရး၊ လူမ်ဳိးတုိင္းရဲ႔ကေလးမ်ား ပညာသင္ၾကားခြင့္ရွိ
  2. အေရးႀကီးေသာအခြင့္အေရး ၄ ခ်က္မွာ ပညာေရး၊ ေနထုိင္ေရး၊ က်န္းမာေရး၊ အစားေသာက္
  3. ကေလးေမြးဖြားျခင္းအခြင့္အေရးမွာ မိမိလိုအပ္သေလာက္ကေလးေမြးဖြားခြင့္
  4. ႏုိင္ငံေရးအခြင့္အေရး
  5. အႀကံဉာဏ္ထုတ္ေဖာ္ခြင့္
  6. သတင္းအခ်က္လက္ရရွိခြင့္
  7. တုိင္းရင္းသားတိုင္းယဥ္ေက်းမႈထိန္းသိမ္းခြင့္
  8. လြတ္လပ္မႈရွိျခင္း
  9. ပစၥည္းဥစၥာပိုင္ဆုိင္ခြင့္
  10. အိမ္ေထာင္ဖက္ေရြးခ်ယ္ခြင့္
  11. လူမႈအသိုင္း၀ုိင္းမွ အရုိေသ၊ အေလးစားမႈခံယူခြင့္
  12. ဖို၊မလကၡဏာလြတ္လပ္ခြင့္

ေလ့လာခ်က္။  ။ ဥပမာအဆင့္အတန္းအရၾကည့္ပါက သမၼတ၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္၊ တရားသူႀကီး၊ အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမား၊ ႏုိင္ငံျခားသား၊ လယ္သမား၊ တိုင္းတပါးမွ၀င္လာ၍အေျခစုိက္ေနထုိင္သူ၊ ရဟန္းသံဃာ၊ ေရာဂါသည္၊ ကေလးတို႔သည္ မည္ သို႔ကြာျခားၾကပါသနည္း။

–       အသက္ကိုခ်စ္တာခ်င္းလည္းတူ

–       စားတာခ်င္းလည္းတူ

–       လူတုိင္းခံစားခ်က္ရွိတာခ်င္းလည္းတူ

–       အနားယူၾကခ်င္းလည္းတူ

–       အသက္ရွဴတာခ်င္းလည္းတူ

–       လူသားျဖစ္ရခ်င္းလည္းတူ

–       ဥပေဒလက္ေအာက္မွာေနတာခ်င္းလည္းတူ

–       ခ်စ္ျခင္းတရားလိုအပ္တာခ်င္းလည္းတူး

–       ဓါတ္ႀကီး ၄ ပါးလိုအပ္တာခ်င္းလည္းတူ

–       အခြင့္အေရးလည္းတန္းတူရွိ

–       လူတုိင္းအသက္ရွဴရတာခ်ည္းပဲ

–       လူတုိင္းမွာ အရည္အခ်င္း ၆ ပါးရွိတယ္၊ ျမင္ႏုိင္ျခင္း၊ အသက္ရွဴျခင္း၊ နားေထာင္ႏုိင္ျခင္း၊ စားေသာက္ျခင္း။

–       လူတိုင္းခ်မ္းသာခ်င္တာခ်င္းလည္းတူ

–       လူတုိင္းသက္ေတာင့္သက္သာျဖစ္ခ်င္တာခ်င္းလည္းတူ

–       ဘ၀အာမခံမႈရွိခ်င္တာခ်င္းလည္းတူ

–       ေသရမွာခ်င္းလည္းတူ

သင္တန္းသူ/သားမ်ားသည္ အထက္ပါလူ႔အခြင့္အေရးအေၾကာင္းအရာမ်ားအား ေကာင္းစြာနားလည္ခဲ့ၾကပါသည္။ ဥပေဒ ပိုင္းဆိုင္ရာေခါင္းစဥ္မ်ားအား သင္ခန္းစာမ်ားအျဖစ္ေလ့လာေစခဲ့ပါသည္။

 

သင္ခန္းစာ ၁

ႏုိင္မိုးသည္ ထုိင္းႏုိင္ငံသုိ႔တရားမ၀င္နည္းျဖင့္ ေကာ့ေသာင္းမွရေနာင္းၿမဳိ႔ကိုျဖတ္ကာ ကရဘီခရုိင္အတြင္းရွိ ဖယ္တခုမွာ အလုပ္လုပ္ကိုင္ပါသည္။ ႏုိင္မိုးသည္အလုပ္အားခ တရက္လွ်င္ ဘတ္ ၂၀၀ရရွိၿပီး နံနက္ ၇ နာရီမွ ည ၇ နာရီအထိအလုပ္ လုပ္ရသည္။ အလုပ္ရွင္က ႏုိင္မိုးအား ေနစရာအခန္းစီစဥ္ေပးသည္။ လတုိင္း၏ ၅ ရက္ေန႔တုိင္းတြင္ အလုပ္ရွင္မွလစာ ထုတ္ေပးသည္။ ႏုိင္မုိး ၁ ႏွစ္ခန္႔အလုပ္လုပ္ရာ က်န္းမာေရးမေကာင္းသျဖင့္ ၂ ရက္တာအလုပ္နားလိုက္သည္။ အလုပ္ ရွင္မွ ႏိုင္မိုးအားအလုပ္ထုတ္ပစ္၍ ႏုိင္မိုးအလုပ္သမားမွတ္ပုံတင္မရွိေသာေၾကာင့္ ရဲဖမ္းခုိင္းသည္။ ဤသင္ခန္းစာသည္ ႏုိင္မိုးအား မည္သည့္ဥပေဒေအာက္တြင္ အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံသနည္း။ ႏုိင္မိုးသည္ မည္သည့္အခြင့္အေရးမ်ားရွိပါ သနည္း၊ မည္သည့္ဌာနမ်ားအား မည္ကဲ့သုိ႔ေဆာင္ရြက္ရမည္နည္း။

 

သင္ခန္းစာ ၂

မခင္သည္ အလုပ္ရွင္မွ ကရဘီအလုပ္သမားရွာေဖြေရးရုံ၌မွတ္ပုံတင္ေပးထားေသာ အလုပ္သမားမွတ္ပုံတင္အားကိုင္ ေဆာင္၍ အုန္းသီးျခစ္ဆုိင္တစ္ဆုိင္တြင္ အလုပ္လုပ္ေနပါသည္။ အုန္းသီးျခစ္ခ တစ္လုံးလွ်င္ ၁ ဘတ္ရရွိသည္။ မခင္သည္ ခင္ပြန္းသည္အပါအ၀င္ အျခားအလုပ္သမားမ်ားႏွင့္အတူေနထုိင္ၾကသည္။ ၁ ရက္ေန႔၊ ဧၿပီလ၊ ၂၅၅၆ ခုႏွစ္တြင္ အုန္းသီး ျခစ္ေနစဥ္ ရုတ္တရက္အုန္းသီးျခစ္စက္ခ်ဳိ႔ယြင္းကာ စက္ရပ္သြားသျဖင့္ မိမိလက္ႏွင့္စမ္းသပ္စစ္ေဆးၾကည့္ေနခ်ိန္တြင္ စက္ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာသျဖင့္ မခင္လက္စက္ထဲ၀င္ညွပ္ေနသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မခင္သည္ ေဆးရုံ၌ ၁ လခန္႔ေဆးကုသမႈခံ ယူၿပီး မခင္လက္ေကာက္၀တ္ထိျဖတ္လိုက္ရသျဖင့္ ၆ လခန္႔အလုပ္မလုပ္ႏုိင္ေလသည္။ အနာသက္သာေသာအခါ အလုပ္ ရွင္မွ ေဆးကုသစရိတ္ရွင္းမေပးသည့္ျပင္ ျဖစ္ပ်က္သမွ်ကိုလည္းအားမမခံပဲ မခင္အားအလုပ္မွထုတ္ပစ္လုိက္ေလသည္။ ဤသင္ခန္းစာသည္ မခင္အား မည္သည့္ဥပေဒေအာက္တြင္ အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံသနည္း။ မခင္သည္ မည္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ားရွိပါသနည္း၊ မည္သည့္ဌာနမ်ားအား မည္ကဲ့သုိ႔ေဆာင္ရြက္ရမည္နည္း။

 

သင္ခန္းစာ ၃

မေမသည္ ႏုိင္ငံသားစီစစ္မႈျပဳလုပ္ၿပီးေသာ တရား၀င္လုပ္သမတဦးျဖစ္သည္။ သူမသည္ ကရဘီခရုိင္တြင္ရွိေသာသူငယ္ ခ်င္းမ်ားထံအလည္ပတ္သြားသည္။ ကရဘီကားဂိတ္တြင္ အ၀တ္ထုတ္ေတြယူရန္ထုိင္ေစာင့္ေနခ်ိန္တြင္ ထုိင္းအမ်ဳိးသား ၂ ဦးသည္ ရဲျဖစ္ေၾကာင္းေျပာကာ မေမအားစစ္ေဆးေမးျမန္းၾကသည္။ မေမသည္ မိမိပါ့စပို႔ျပလိုက္သည္။ ထုိအခါ ၎အမ်ဳိး သား ၂ ဦးသည္ မေမအားအိမ္သာခန္းထဲေခၚသြား၍ အ၀တ္စားခၽြတ္ခုိင္းၿပီး ရွာေဖြၾကေလသည္။ မေတြ႔ေသာေၾကာင့္ မေမ အ၀တ္အိတ္ထဲရွာေဖြၾကေသာအခါ အထုတ္ ၂ ထုတ္ေတြ႔သည္။ အထုတ္အားေျဖၾကည့္ေသာအခါ ျမင္းေဆးမ်ားျဖစ္ေန သည္။ ထုိအခါ ထုိင္းအမ်ဳိးသား ၂ ဦးသည္ မေမအားကရဘီရဲစခန္းသို႔ေခၚေဆာင္သြားကာ မေမ၏ပိုက္ဆံႏွင့္ ေရႊ ၁ က်ပ္ ကိုပါ သိမ္းဆည္းလုိက္ေလသည္။ မေမ၌အျပစ္ရွိပါသလား၊ မေမ၌မည္သည့္အခြင့္အေရးရွိပါသနည္း။ မည္သည့္ဥပေဒ ႏွင့္ အခြင့္အေရးရယူပိုင္ခြင့္ရွိသနည္း။

 

သင္ခန္းစာ ၄

ေမာင္ေအးသည္ ႏုိင္ငံသားစီစစ္မႈျပဳလုပ္ၿပီးေသာ တရား၀င္လုပ္သမတဦးျဖစ္သည္။ ကရဘီခရုိင္တြင္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ကိုင္ကာ ၎ႏွင့္အတူဇနီးသည္ မေအးခုိင္ ႏွင့္  ၃ ႏွစ္အရြယ္သားေလးတစ္ေယာက္ပါအတူေနထိုင္ၾကသည္။ ၃၀ ရက္ ေန႔၊ ဧၿပီလ၊ ၂၅၅၆ ခုႏွစ္ ၁၀း၀၀ နာရီခန္႔တြင္ အလုပ္ရွင္သည္အျခားေနရာတခုတြင္အလုပ္လုပ္ရန္ ကားျဖင့္ေျပာင္းေရႊ႔သြား စဥ္ ထုိင္းလူမ်ဳိး ႏုိင္ခ်ဳိင္၏ကားမွ၀င္တိုက္မိေလသည္။ ပ်က္စီးဆုံးရႈံးမႈမ်ားျဖစ္သည့္ျပင္ ေမာင္ေအးသည္ လည္ပင္ေၾကာလြဲ သြားသျဖင့္ ေဆးရုံတြင္ ၁၀ ရက္ခန္႔ေနၿပီး ဆုံးသြားပါသည္။ ေမာင္ေအးသည္ မည္သည့္ဥပေဒေအာက္မွ  အခြင့္ေအရးခ်ဳိး ေဖာက္ခံရသနည္း။ မည္သူမွ မည္သူ႔အားေလ်ာ္ေၾကးေတာင္ဆိုရပါမည္နည္း။

 

သင္ခန္းစာမ်ားျဖင့္ဦးေႏွာက္ေလ့က်င့္ေရးမွရရွိေသာနားလည္မႈ

သင္ခန္းစာ ၁ အေျဖ။      ။ အလုပ္ခ်ိန္အတြင္းမွရရွိေသာဒဏ္ရာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေလ်ာ္ေၾကးႏွင့္အာမခံရရွိႏုိင္သည္မွာ လူမႈဖူလုံေရးဌာနျဖစ္ေၾကာင္း (ေဆးကုသစရိတ္၊ အခ်ိန္ကုန္ဆုံးမႈအစား၊ ခႏၶာကိုယ္ျပန္လည္ျပဳစုရန္ကုန္က်စရိတ္တို႔ပါ၀င္)

 

သင္ခန္းစာ ၂ အေျဖ။      ။ ျပစ္မႈဆုိင္ရာက်ဴးလြန္မႈတြင္ပါ၀င္ပတ္သက္ေသာအဆင့္ေတြကိုနားလည္ေစရန္၊ ရာဇ၀တ္မႈ ၅ မ်ဳိးျဖစ္ေသာ ေသဒဏ္၊ ေထာင္ဒဏ္၊ အက်ဥ္းခ်ဒဏ္၊ ဒဏ္ေငြေဆာင္၊ ပိုင္ဆုိင္မႈသိမ္းပိုက္ျခင္းေတြျဖစ္ေၾကာင္း၊ အျပစ္ က်ဴးလြန္ျခင္းကိုနားလည္ရန္၊ ရဲသားမ်ားသည္လည္း ရဲအဆင္ယဥ္ႏွင့္ျပင္ပအဆင္ယဥ္ရွိသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ၎တို႔ထံမွ ကဒ္ျပားေတာင္းၾကည့္ခြင့္ရွိေၾကာင္း၊ အျပန္အလွန္ရုိးသားရမည္၊ အကယ္၍ဖမ္းဆီးရွာေဖြလိုပါက ရွာေဖြခြင့္၀ရမ္းစာရြက္ပါ ရမည္ (အိမ္တြင္းရွာေဖြရန္အထူး၀ရမ္းထုတ္ခံရျခင္း)။ နည္းစနစ္အရ အကယ္၍သံသယရွိသူမွာ မိန္းကေလးျဖစ္လွ်င္ စစ္ ေဆးရွာေဖြသူလည္း ရဲေမျဖစ္ရမည္။ ရဲသားတို႔လုပ္ပိုင္ခြင့္မရွိ။ ေဆးေတြ႔ရွိေသာအမႈမွာလည္း မေမအေနႏွင့္ စြပ္စြဲခံရ ေၾကာင္းျငင္းပိုင္ခြင့္ သို႔မဟုတ္ သက္ေသခံခြင့္ရွိေၾကာင္း၊ ဖမ္းဆီးခံရေၾကာင္း ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းမ်ားအားအသိေပးခြင့္၊ ေရွ႔ေန ႏွင့္ေတြ႔ခြင့္၊ ၄၈ နာရီအတြင္း ထိန္းသိမ္းခြင့္၊ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားခြင့္၊ သက္ေသအေထာက္ထားစုေဆာင္းရန္ေတာင္းဆိုခြင့္၊ အကယ္၍ က်န္းမာေရး မေကာင္းပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ေတြ႔ခြင့္၊ အာမခံႏွင့္ေရြးထုတ္ခြင့္(ႀကီးေလးေသာရာဇ၀တ္မႈမွလြဲ၍)။ အျပစ္ရွိေၾကာင္းတရားရုံးမွအမိန္႔မခ်ေသးသ၍ မေမမွာ အျပစ္မရွိပါ။

 

သင္ခန္းစာ ၃ အေျဖ။      ။ အလုပ္သမားဥပေဒသည္ အလုပ္သမားမ်ားအားကာကြယ္ရန္ျဖစ္ေၾကာင္း နားလည္ေစခ်င္၊ ဥပေဒႏွင့္မကိုက္ညီေသာအျပဳအမူတို႔သည္ အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းျဖစ္သည္။ အလုပ္သမားဥပေဒအရ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးေတာင္းဆိုခြင့္ရွိသည္။

 

သင္ခန္းစား ၄ အေျဖ။    ။ လမ္းႏွင့္ယာဥ္ေမာင္းစည္းကမ္းဥပေဒကို နားလည္ေစခ်င္။ ကားသည္ လူတိုင္းအတြက္ အာမခံလုပ္ထားရမည္။ ယာဥ္တိုက္မႈျဖစ္လွ်င္ ေလ်ာ္ေၾကး၊ အနစ္နာေၾကးတို႔ကို ကားကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈရွိသည့္ အတိုင္း ေတာင္းဆိုႏုိင္သည္။ အာမခံရွိမရွိ ႏွင့္ မည္သူ႔ဘက္မွတာ၀န္ယူရမည့္အေၾကာင္းကို  ရဲဘက္မွဆုံးျဖတ္ေပးေပလိမ့္ မည္။ အကယ္၍ အာမခံကုမၸဏီမွ ေလ်ာ္ေၾကးမေပးလွ်င္။ ေခၚေပၚေဖၚဌာနသို႔သြား၍ အာမခံကုမၸဏီေလ်ာ္ေၾကးေစရန္ ေတာင္းဆိုႏုိင္သည္။

 

ရာဇ၀တ္မႈ (သို႔) တရားမမႈ ႏွင့္ ျပစ္ဒဏ္ေပးဥပေဒတို႔ကို နားလည္ေစရန္ျဖစ္သည္။ ImageImageImageImageImageImageImage

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s